УЯЛАА

юум. н. 1) зангилаа, ооһорнуудай хүрмэлдэжэ холбогдоһон газар (узел): Ухаа мэдээгээ алдахаһаа нааша сухалдаһан эхэнэр аргамжын уялаа тайлажа, үнеэгээ мулталха тэнхээгүй, шэшэрэн һалганажа, тэрэ аргамжыень хэдэн хубида таһа сабшажа, саһа уруу шэдэжэрхибэ (М. Осодоев); шиилдэнхэй (гү, али шиилданхай) уялаа бүхэ, хүдэлшэгүй, бэлээр тайлдахагүй зангилаа (мёртвый узел): Гомбо-Доржо ахатан туламай шиилдэнхэй уялаа тайлаа болобо (Ц.-Ж. Жимбиев); Шиилданхай уялааень арайхан гэжэ задалжа, морид соогуур худхажа, гүйжэ байжа халтар зээрдые бэдэрбэ (Ц.-Д. Хамаев); 2) хүлигэ, ямар нэгэн юумэ хүлиһэн ооһор, аргамжа, һур, гэнжэ (верёвка, привязь): Тэрэнь Лёнхобо гэжэ нэрэтэй, хүдэр бүхэ бэетэй, халаадаа уялаагаар бүһэлэнхэй, бэлин шэбшэг, хараал шэрээлһээнь бүри дүтэлхөөр бэшэ басаган һэн (Ц.-Ж. Жимбиев); 3) боолто, уяһан бүд (повязка): – Хаанаһаа? – гэжэ эжэлүүдгүй хэлээд, Фагай абяагүй болоходонь, нюдэнэйнгөө хара уялаа заһасагаагаад, Сун жэжэхэнээр эльгэ хатаба (Ц. Цырендоржиев); 4) боолто, хүлигэ, хилгээ, үлхөө (вязка, связка): – Ноёдой урда бэеэ һайрхахаа һанаа гээбы даа, – гэжэ моришон хэлээд, хүүртигэйнгээ хармаанһаа уялаа түлхюурнүүдые гаргажа, бээлэйн зэргэ томо суурга нээжэрхибэ (М. Осодоев); 5) шэлж. холбоо, харилсаан (связи): Германи Ород гүрэн хоёр канцлер Бисмарк граф Горшков хоёрой хэһэн уялаа таһалаагүй зандаа (Д. Батожабай).