УУШХА(Н)

(Н) юум. н. амитан болон хүнэй амилха эрхэтэн (лёгкие): 2020 ондо Буряадай Элүүрые хамгаалгын яаман рентген хэдэг тусхай 13 автоунаа абаһан байна. Тэрэнэй ашаар лэ аймагуудаар ябажа, хүн зоной уушха шалгаха ажал дээшэлээ (Э. Раднаев); Мүнөө эдихэ уушхан үглөө эдихэ өөхэнһөө үлүү дээрэ (Оньһ. ү.); уушханай ханяадан уушханай халдабарита үбшэн (туберкулёз лёгких): Уушханай ханяадан гээшэ бүхы халдабарита үбшэнгүүд соо наһа баралгын баримтануудаар нэгэдэхи һуури эзэлдэг юм (gazeta — tolon. ru); уушха зүрхэн шэлж. сэдьхэл зүрхэн, зүрхэ сэдьхэл (душа): Зэбүүн хоёр нюдэншни ямарханшье буугай тобшоһоо хүсэтэйгөөр уушха зүрхыень шобто сохижо гарагша һэмнэй (Х. Намсараев); ◊ уушха мяхан болтороо үй зада, үлти зада (вдребезги, совсем, напрочь): …Харин үдэшэ тайлажархиһан хоёр гутални уһа нюдэн, уушха мяхан болотороо наншалдажа … (Х. Намсараев); уушхан мохоо айхабтар, ушаргүй тэнэг (очень глупый): Теэд Мархансай шэрээр зураг зуража шадахагүй, нюураа будаад үхибүүдые айлгаха, хүгшэдые сошоохоһоо бэшые мэдэхэгүй, уушхан мохоо хүбүүн ябаа (Ч. Цыдендамбаев).