УРАЛ

юум. н. 1) аманай газаа тээхи дээдэ ба доодо талын гүбэгэр мяханууд, хүн ба амитанай аманай эрмэг (губы, губа): Гэбэшье саб зууһан ягаахан уралынь «намайе яаха зомта» гэһэн зоригтой үсэд һаналынь тодоор гэршэлнэ (Ч. Цыдендамбаев); урал аман а) хүн ба амитанай аманай эрмэг (губы, уста): Тэрэм урал амаа шэшэрүүлэн, шүдэ һоёогоо ирзайлган, урдаһаам ард гэбэ (С. Доржиев); б) дээдэ, доодо урал ба аманай хүнды (губы и рот): Мойһотой үрмэ эдиһэйб гэжэ һанабашье, Доржо табагай ойро хүрэбэгүй, халуун сайда урал аманиинь халана (Ч. Цыдендамбаев); урал амаа хабшаха а) амаа хааха (сомкнуть губы); б) дуугархагүй, һанаһанаа хэлэхэгүй (держать язык за зубами); доодо урал үргэндэхи талын урал (нижняя губа): Уйлаһандаа нюдэнэйнь зубхи улайнхай, доодо уралынь дурбиинхай (Д. Сультимов); шалбагар урал томо, зузаан урал (толстые губы): Тарган мяха тамшаархан жажалха тумаа улам шунахайржа, тоһон болоһон шалбагар уралаа аршахашье сүлөөгүй эдеэлнэ (М. Осодоев); уралаа ирбайлгаха амаа һориилгохо (кривить губы): Евреев һахалтайхан уралаа ирбайлгаад, нохойн гүлгэн шэнгеэр улин һагад энеэлсэбэ (М. Осодоев).