УЙДХАР

юум. н. уй, гуниглал, гашуудал, голхорол, гажарал, шаналал, зоболон, гомдол, сэдьхэлээ хүдэлэлгэ, урмаа хухаралга (грусть, печаль, тоска, скорбь): Зунай эхиндэ, хадын доодо хүтэл дабаануудаар хүнэй ябахаар болоходо, Кузнецов хэзээдэшье иигээд тэдэниие үгсэхэ уруудахаяа болёо гэжэ Шоёной досоо хүндэ уйдхар манарна (А. Ангархаев); уйдхар гашуудал (гү, али зоболон, шаналал, уй) сэдьхэлээ ехээр үбдэлгэ, голхорол, гомдол (скорбь): Тэрэ байлдаануудта хорёод хүнүүдээ алдаад, гушаадаа шархатуулһан ушарһаа сэрэгшэ бүхэнэйнь уйдхар гашуудалда абтаһан гомдолтой үе бэлэй (Б. Шойдоков); – Би эндэһээ эрхэ жаргал сооһоо гаража ошоо бэшэ һэм, дабагдашагүй хара уйдхар зоболон сооһоо зугадажа ошоо һэм (Х. Намсараев); Баадхын шэг шарайда уйдхар шаналалай тэмдэг халташье үзэгдөөгүй, үнөөхил садхалан зандаа елэгэнэхэ юм (М. Осодоев); Хэдэн жэл соо сугларһан уйдхар уйгаа нулимса болгон урадхуулна (Ц.-Ж. Жимбиев); уйдхар гуниг (гү, али гуниглал) сэдьхэлээ хүдэлэлгэ, уйдалга (печаль, грусть, уныние): Дүүрэн уйдхар гунигаар халиһан аялга зүрхыем яншаруулба (Ц.-Д. Хамаев); Моридтоёо харалсангүй хахасаhанhаа Чимитдоржиевай зүрхэниинь шэмшэрээд, уйдхар гуниглал досоонь бөөгнэрэн, сээжыень дүүргэбэ (Г.-Д. Дамбаев); уйдхар гомдол урмаа хухаралга, обгүй бололго, урма зоригоо алдалга (уныние, огорчение): Тушаагдаһан олон хүнүүд тэндэ уй-хай табилдажа, юунэй түлөө тушаагдаһанаа мэдэхэгүй байжа, уйдхар гомдолдо баригдажа, уруу дуруунууд оёор дээрэ хэбтэхэ юм (Б. Шойдоков); уйдхар түрүүлмэ гунигламаар, гунигтай болгомоор (навевающий печаль): Хүнэй зосоо уйдхар түрүүлмэ ямар харанхы хабшал бэ (Д.-Д. Дугаров); уйдхарта дарагдаха (гү, али абтаха) гуниглаха, гунигта абтаха, гунигаар эзэлэгдэхэ, гажарха, уйдаха (печалиться, грустить): Город ошожо, өөрынгөө хүсэл зорилго бэелүүлхэ гэһэн һаналай хэдышье байгаа һаа, үнэн ябаха болоходоо Дагбын сэдьхэл уйдхарта дарагдаба (Ц. Шагжин); Харин үнөөхил патефоноо наадхуулаа хадаа үүришхэ нүхэрни уйдхарта абтан һууна гэжэ хайрлаад ерээ бшуу (Ц.-Ж. Жимбиев).