ТҮРИИ

юум. н. 1) хүнэй хоёр хүлдөө үмдэхэ, алаhаа доошонхи үмдэнэй хубинь (гача, штанина): Хойноһоомни яараһан Чимидэй ботинканууд соо уһан шал-шал гэжэ, нороһон үмдэнэйнь түрии түриигөө шабхадана (З. Гомбожабай); түрии оймhон, оймhоной түрии үбдэгтэ хүрэмэ ута оймһон (гамаши, гетры); түргэдэжэ ябаhаар түриигөө һамна гэшхэхэ юумэ һайнаар бодоод хэхэ хэрэгтэй (≈ поспешишь – людей насмешишь): – Теэд нэгэ заа хүлеэгээ хадамнай яахаб? Түргэдэбэл түриигөө hамна гэшхэдэг юм гэлсэгшэ (К. Ильин); 2) шагайhаа эхилээд, үбдэгэй доодо тала хүрэтэрхи гуталай хуби. Буряад гуталай түрии урда ба хойто таладаа залгагдадаг тон адли хоёр хубиhаа бүридэнэ. Түриинүүдые холбоходоо, дундань ногооноор арhа будажа хэhэн хабшааhа барилсажа оёдог юм (голенище у сапог): Гуталайнь уужам түриинүүдэй ташарайгүй булшангуудаа хаб-хаб сохихонь холо ошоторынь дуулдажа байгаа һэн (Б. Санжин, Б. Дандарон); ута түриитэй ехэнхидээ үбдэг хүрэтэр утатай (с длинным голенищем): Богонихон арһан дэгэлээ хүсэд шагталаагүй, ута түриитэй сабхинь шабар шабха болонхой (Д. Эрдынеев); ○ үбэр гэжэ үгэтэй парн. хэрэгл.