ТҮБЭДЭЙХИД

юум. н. Түбэдэй автономито районой гол зон; буддын шажанда шүтэдэг; энэ талаар монгол арадуудта, тэрэ тоодо буряад зондо ехэ нүлөө үзүүлhэн. Түбэд гүрэн 7 зуун жэлдэ бии болоо, 13–14 зуун жэлнүүдтэ монголнуудhаа дулдыданги байгаа. 17 зуун жэлдэ гэлэгбаа сектын түрүү Далай лама, мүн тэрэшэлэн гүрэнэй толгойлогшо болоhон. 18 зуунай hүүлhээ манжын Цин хаан түрэ Түбэдые Хитадай бүридэлдэ оруулаа. Тиихэдээ далай ламын правительствые зандань үлөөhэн. 1951 ондо Түбэдые амгалан ёhоор сүлөөлхэ тухай КНР болон Түбэдэй засагай хоорондо хэлсээн баталагдабашье, энэнь мүртэйгөөр дүүргэгдэхэгүйдэнь, 1959 ондо тэндэ буhалгаан болоо, 14-дугаар Далай лама Энэдхэг нюусаар ошохо баатай болоhон. Түбэдтэ сэрэгэй-хиналтын комитедүүд байгуулагдаһан байгаа (тибетцы).