ТҮБШЭН

тэмд. н. түни, тэнюун, амгалан зантай, номгон, аали даруу, томоотой налагар (спокойный, уравновешенный, степенный): Доошоо нарибтар гонзогор хүрин нюурынь, үлэ мэдэг дундуураа добогор хамарынь, үдхэн нидхэ дорохи бэшүүрхэнги нюдэниинь хүдөөгэй хүнэй түбшэн шэнжэ үзэгдүүлнэ (Д.-Д. Дугаров); түбшэн даруу (гү, али номгон) томоотой налагар, аали даруу (спокойный, степенный): Наһаар залуушье һаа, түбшэн даруу зантай, холын бодолтой, хэлэһэн үгэдөө хүрэхые оролдодог хүн (С. Цырендоржиев); Теэд түбшэн номгон зантай тэрэниие тиимэшье амарханаар хүдэлгэхэгүйш даа (Б. Мунгонов); б) һанаа амар, аали намдуу, һанаагаа зобонгүй (спокойно): Үүриингээ орожо ерэһэндэ бөө һанаа тэнигэлэн, түбшэн даруу һуугаа бэлэй (М. Осодоев); түбшэн зан томоотой, аали даруу зан (степенность, спокойствие); түбшэн янзаар һанаа амар, аали намдуу, һанаагаа зобонгүй (спокойно): – Хоноод ошоно аабзаш, – гэжэ Бүтэдмаа түбшэн янзаар харюусаба (Б. Мунгонов); шэгээ түбшэн болгохо томоотой нюур харуулха, гаргаха (принимать серьёзный вид): Шара-Дамба ушаргүй шогложо байһандаа аягүйрхэн, шэгээ түбшэн болгожо, нүхэрэйнгөө мүр дээрэ гараа табина (Д. Батожабай); ○ амгалан, даруу, томоотой, энхэ гэжэ үгэнүүдтэй парн. хэрэгл.