ТУЙЛАХА

үйлэ ү. 1) ямар нэгэн юумэнэй захадань гараха, ямар нэгэн үндэртэ хүрэхэ (достигать, добиваться): Зүгөөр хайшаашьеб, хүртэшэгүй холо уруу зорин, газар дэлхэй үзэхэ, ямар нэгэн эрэлхэг габьяа туйлаха хүсэл бодол Намжалые хэзээдэшье орхидоггүй бэлэй (К. Цыденов); амжалта туйлаха амжалтатай болохо, ябаха (добиваться успехов): Үнэхөөрөө тон ехэ амжалта туйлаа хадаа магтуулжашье ябахада яаха һэм (Ц. Шагжин); илалта туйлаха диилэхэ, дай дараха, илаха (достигать победы): Байлдаанай үедэ эсэхэ сусахые огто мэдэнгүйгөөр дайсаниие сохижо, илалта туйладаг шадалтай (Б. Шойдоков); 2) дабажа гараха, хэжэ гараха, дүүргэжэ үзэхэ (преодолевать, переживать): Уларилай хэрзэгы аашые туйлажа гараһан хүбшэ тайга һүниин харанхы соо бархайн амаржана (Д.-Д. Дугаров); бэрхэтэй аян зам туйлаха хүндэ хүшэр зам гаталха, дабаха (преодолевать тяжёлый путь): Ородой баатар сагаан хааниие нэрэтэй түрэтэйгөөр бараалхажа, аяар холын бэрхэтэй аян зам туйлажа ерэһэн түлөөлэгшэдөө мүн лэ нэрэтэй түрэтэйгөөр угтаха гэһэн эрмэлзэл хүн бүхэниие эзэлэнхэй байгаа (Б. Санжин, Б. Дандарон); хүндэ саг туйлаха хүшэр, бэрхэтэй сагые дабажа гараха (переживать тяжёлые времена): Хүшэр хүндэ сагые туйлан гаража, энэ нютагтаа хамтын ажал тогтоогоод, баһал урдуур түрүүлэн ябажа, ударник жэшээгээр ажаллаабди (Ц.-Ж. Жимбиев).