ТОНОГ

юум. н. зэмсэг, ямар нэгэн юумэ хэхэ түхеэрэлгэ, хэрэгсэл (инструмент, снасть, снаряжение); мориной тоног мори хэрэглэхын тулада тэрэнэй хүзүүндэ угладаг, нюргандань тоходог, һүүл доогуурнь гулдируулдаг арһан, модон, түмэр зэмсэгүүд (конская сбруя): Хуушарһан тоног удаан тэсэхэгүй, һандарһаар һандаржа, моришониие тухашаруулна ха юм (М. Осодоев); тоног зэмсэг а) мори хүллэлгэдэ, тэргэлэлгэдэ хэрэглэгдэдэг түхеэрэлгэнүүд (сбруя): Харин тэрэнь Жемчуг гэжэ зээрдэ морин тоног зэбсэгтэеэ, шэнэ тарантас тэргэтэеэ худалдагдана гэһэн соносхол байшаба (Ч. Цыдендамбаев); б) хазаар, эмээл г.м. мориной заһал (убранство верхового коня); в) зэмсэг, хэрэгсэл (снаряжение, снасть): Тиибэшье эртэлэн бодожо, хүнгэхэнөөр гэшхэлэн байжа, эдеэ хоолоо бэлдээд, абажа ябаха тоног зэмсэгүүдээ нарибшалан шалгажа ородог һэн (Ф. Цыденжапов); тоног тууха зэмсэгүүд (инструменты, напр. плотничьи, снаряжение): Байрын гэрнүүдһээ гадна буу зэбсэг, хубсаһа, элдэб тоног тууха, эдеэ хоол хадагалха байранууд бии (К. Ильин); дайн дажарта бариха тоног зэмсэг аман зох. дайлалдаха, байлдаха зэбсэгүүд (боевое снаряжение): Абай-Гэсэр хүбүүн / Yлгэн үнсэгтэ унаха / Галдан хүлэгтэй болобо. / Дайн дажарта бариха / Тоног зэмсэгтэй болобо (Гэсэрһээ); ○ хомууд гэжэ үгэтэй парн. хэрэгл.