ТАШУУР

юум. н. мори, мал шабхадаха хэрэгсэл, минаа (кнут, бич, плеть): Энэ үедэ ахамад туубаришан хоолой биил гэжэ хашхаран, ташуур байнал гэжэ шабхадан, һүрэг малаа үрөөһэн захаһаань хумижа ябаба (Ц.-Ж. Жимбиев); Ардагай ташуур хулһан юм, архиин ташуур тамхин юм (Оньһ. ү.); ташуур минаа мал шабхадаха хэрэгсэл (кнут, плеть): – Ээх, хи-хии! – гэжэ жолоошон, гүйгөөшэ хүлэгтөө ташуур минаа далайһан юумэдэл, сортоотой солгёоноор хашхарба (Б. Мунгонов); ташуураар сохихо (гү, али тамшаалгаха) минаагаар буулгаха, шабхадаха, ташуурдаха (бить кнутом): Ташуураар сохижо, хашхаржашье ядаад, борогшонойнгоо нэмэридэ орожо зогсобоб (Ц.-Д. Хамаев); Таба-зургаан жэлэй урда тээ нэгэ хониной тэбеэржэ үхэмсөөр, эжыемни ташуураар толгой хударнь хэдэн дахин тамшаалгаһыень агшан хирэдэ һанаад орхибоб (Ц.-Д. Хамаев); ташуур гүрэхэ (гү, али томохо) гурба, дүрбэ, таба, найман һур таһама һэлгүүлэн минаа хэхэ (плести кнут из ремешков): Эхынгээ юу бэдэрһэнээ хэлэхэдэнь, ташуур гүрэжэ һууһан Бадма: – Ехэ түйсыешни Доржо абаашаа, – гэбэ (Х. Намсараев); Дугар бригадир отогойнгоо амһарта баруун хүл дээрээ һуунхай, нүгөөдэеэ жиинхэй һур ташуур томоно (С. Цырендоржиев); ташуур буу олон һомо хэдэг, эрьелдэжэ байдаг торхотой гар буу (револьвер): Үмдэнэйнь зүүн хармаан соохи ташуур буу хумхаарһан мэтээр ташааень наншана (Х. Намсараев); һухай ташуур улаан үшөөһэн модоор хэһэн минаа (ивовый кнут): Дээрэнь арбаад наһанай хүбүүн жолоогоо һула табижархёод, хоёр нариихан һухай ташуур хоёр ташаа уруунь залгаа забдагүй буулгана (Б. Санжин, Б. Дандарон); боожын ташуур тэргэ морёор ябахада хэрэглэгдэдэг ута бүреэтэй минаа (кнут с длинным кнутовищем): Нэгэтэ боожын ташуураар гулваада тархи түрүүгүй сохюулжа байхадамни, энэ Балжад һамганиинь «үшөө һайса, үшөө һайса» гэжэ үлэгшэн нохойдол яржаганан байһан юм (Х. Намсараев); ташуурай бүреэ минаагай эшэ, барюул (кнутовище, рукоять): Занданхан бүреэтэй ташуураа / Жалгынгаа дабаанда барюужамди. / Заяанhаа ниилэhэн нүхэдтэйгээ / Жаргалайнгаа орондо уулзуужамди (Арадай дуунһаа); ташуурай бүгэлдэргэ ташуурай бүреэдэ нүхэ гаргажа оруулһан һур бүтүү (петля на кнутовище); ташуур алдама хүйтэн айхабтар хүйтэн, ехэ жабар (сильный холод); ◊ ташуур болохо (гү, али табилдаха) хүнэй хэрэгтэ оролсохо, хүндэлэндэ хүлөө шэхэхэ (вмешиваться в чужие дела): – Нээрээшье тиимэл гээшэ! – гэжэ Бальчин Чагдурович ташуур табилдаба. – Шагнал хайрадашье хүртэхэ ушар байжа болодог юм (Б. Мунгонов).