ТАҺАГ

1. юум. н. 1) барилгын доторхи ханаар амяарлагдаһан хэһэг, амяараа байра, таһалагдаһан байра, таһалга (комната, комнатка, кабинет): Новиков бодожо, ерээдүй тухайгаа шэбшэжэ, түрмын уйтан таһаг соогуур гэшхэлдэгтээл адли, урагша хойшоо алхалба (А. Ангархаев); багшанарай таһаг һургуулиин байшан соохи багшанарай амардаг байра (учительская): Удабашьегүй, багшанарай таһаг сооһоо номуудые һугадаа хабшуулһан эрэгтэй, эмэгтэй багшанар һубарилдан гаража, хаана ямар класста хэшээл үгэхэ байһан тэрэ классуудтаа оронод (Х. Намсараев); түрүүлэгшын таһаг эмхи зургаанай ударидагшын ажалаа хэдэг байра (кабинет председателя): Ерэһэн ушараа дууһыень хөөрэжэ үгэхэдэнь, тэрэнь Намжалые дахуулжа, түрүүлэгшын таһагта оробод (К. Цыденов); тамхилгын таһаг тамхи татахада зорюулагдаһан тусхай байра (комната для курения): Театрта антрактын үедэ тамхилгын таһагай ойгуур гаража ябатарни, нюдэндэм таниха хүн харагдаһандал боложо, зуг татабаб (З. Гомбожабай); унтариин таһаг хүнэй һүниндөө унтажа амарха байра (спальня): Хоёр багашаг таһаг соогуур ото ябажа, Доржо унтариин таһагта ороно (Ч. Цыдендамбаев); 2) ямар нэгэн тусхай эмхи зургаанай һалбари (отделение, отдел): Өөрынгөө шадал соо аймаг хүрэжэ, болоһон үйлэ хэрэг тухай милициин таһагта дуулгаад, тэрэ һүниндөө өөрөө унан дуһан халууржа, больницада орошоо һэн (Ц.-Д. Хамаев); хэлэ бэшэгэй таһаг хэлэ бэшэгэй асуудалнуудые шэнжэлдэг һалбари (отдел языкознания): 1937 ондо тушаалгахадаа, Б. Б. Барадин энэл институдайнгаа хэлэ, бэшэгэй таһагые даагшаар хүдэлжэ байһан юм (Г. Туденов); газарай таһаг газар эзэмдэлгын, газарта хабаатай асуудалнуудые шиидхэдэг зургаанай һалбари (земельный отдел): Намда газарай таһагые даагша хэрэгтэй юм һэн (Ц. Дон); элүүрые сахиха таһаг элүүрые хамгаалгын асуудалнуудые шиидхэдэг эмхи, зургаан (отдел здравохранения): …аймагай элүүрые сахиха таһагта албанда оробо (Ц. Дон); хари хэлэнүүдые шудалалгын таһаг хари хэлэ үзэдэг дээдэ һургуулиин һалбари (отделение иностранных языков); 3) үсөөн забһарлал (перерыв); таһаг болохо таһалдаха, саг зуура хангагдахаяа болихо (прерываться, временно переставать снабжаться): юумэмнай таһаг болоо; 2. таһаг-нюһаг тэмд. н. бүтэн бэшэ, эндэ тэндээ харагдахагүй, таһалданги (отрывистый, прерывающийся): Саашаа ошожо ябахадаа, бүришье ехээр һандарһан ба үмхирһэн нэгэ шулуун хүшөөдэхи эпитафиие баһал үзэглэжэ байжа, таһаг-нюһаг болоһон үзэгүүдыень таамаг уншабад (Ч. Цыдендамбаев); таһаг-буһаг таһархай, хэһэг-хэһэг (разорванный, кучками – об облаках); 3. таһаг-нюһаг наречи таһалдуулан, торожо тогтожо байжа (запинаясь, с перерывами): Хонгёо һайхан хоолой гаргажа, / Холбоо һайхан үгэ хэлэжэ, / Таһаг-нюһаг залгуулжа, / Таһар-миһэр түүрээбэ (Х. Намсараев).