ТАРИХА

үйлэ ү. 1) ургамал гү, али ургамалай үрэһые ургуулахаар тусхай гуримаар хүрьһэндэ булаха, һуулгаха (сеять, сажать): Гэбэшье тэжээлэй ургамалнуудые, илангаяа обёос гү, али обёос-ешмээнэй холисо ехээр тарижа, ногоон һолоомо элбэгээр ургуулжа абадаг болоогүй һаа, холо харайжа бирахагүйбди (Б. Мунгонов); хартаабха тариха хартаабхын үрэһэ хүрьһэндэ булаха (сажать картофель): Тиимэһээ зунай сагта булгалжа эдихэ хонидтой, һааха, үүсэлхэ үхэртэй, хартаабха тариха, үбһөө сабшаха газартай байхадань аймшагтай бэшэ! (Д. Эрдынеев); хужар тариха ан гүрөөһые мэхэлжэ дүтэлүүлхын тула дабһа адхаха (устраивать солонец): Тэдэтнай хужар тарижа, хорюултай үедэ гүрөөһэ алана ха юм (Б. Мунгонов); 2) шэлж. тарааха, дэлгэрүүлхэ (сеять, распространять): Эргүү бузар хамшаг тахал таридаг һэн (Х. Намсараев); гашуудал зоболон тариха хүниие зобоохо, гашуудуулха (сеять горе и муки); һанаһанаа абаха, тариһанаа хазаха (Оньһ. ү). һанаһанаа хүсэлдүүлхэ, оролдолгынгоо үрэ дүн үзэхэ, зосоогоо һанаһанаа туйлаха (достичь своего, увидеть результат своих стараний): Энэ үедэ Бадма абгай һанаһанаа абабаб, тариһанаа хазабаб гэжэ нал нашан, налгай зулгы болоно (Х. Намсараев); 3) эм бэедэ оруулха, тарилга хэхэ (делать укол, делать прививку): Сагаан шарайтай үндэр ород врач ерэжэ, һудалыень барин, зүрхыень шагнаад, Ганзартай хэды үгэ андалдажа, ямаршьеб эмээр тариха гэжэ сестрада захираад ошобо (З. Гомбожабай); шуһа тариха хүниие ямар нэгэн үбшэнһөө аргалхын тула хүнэй һудаһа руу шуһа оруулха, жэшээнь, һудаһанһаа шуһа абаад, гуя руу тариха (переливать кровь).