ТАД I

част., шангадх. тон, огто, паг, айхабтар (совершенно, совсем): Залуу малшни тад лэ тиимэ зүһэтэй юм байна (С. Цырендоржиев); тад ондоо тон ондоо, тон буруу, огто адли бэшэ (совершенно иной, совсем другой, совершенно разный): Газаа талаһаань харахада угаа номхон, аалихан хүдэлсэтэй аад, урилдаанай харгы дээрэ гарахадаа тад ондоо болошонол! (С. Цырендоржиев); Иимэ тад ондоо амитад байһан аад, нэгэ нүхэн соо таараад лэ яһала эбтэй байна ха юм (Ц. Шагжин); тад ондоо илгаа тон ондоо илгаа (полная противоположность); тад ондоогоор тон ондоогоор, огто адли бэшээр (совершенно по-другому, совсем иначе): Үшөө дахин энэ дэлхэй дээрэ түрөө һаа, өөрынгөө ажабайдал тад ондоогоор, ухаатай зохидоор лэ ажаһууха байгааб! (Ц. Шагжин); тад буруу тон буруу, айхабтар буруу (совершенно неправильный): – Шал мэхэлүүлжэрхёод, бидэ тад буруу юумэ хөөрэлдэжэ байнабди, – гэжэ тэрэ дуугарна (Д.-Д. Дугаров); тад эсэргүү байдал эрид эсэргүү, эрид ондоо байдал (диаметриальная противоположность); тад эсэргүү зүйлнүүдэй нэгэдэл ба тэмсэл гүн ух. эрид эсэргүү зүйлнүүдэй нэгэдэл ба тэмсэл (единство и борьба противоположностей); тад улаан уб улаан, шад улаан (совершенно красный); тад хара хаб хара, пэд хара, пэтэн хара (чёрный-пречёрный): Табхар сагааншье хэбэртэй, / Тад хараханшье хэбэртэй / Нэгэ юумэ хөөбэлзэжэ ябана ха (Х. Намсараев); тад һөөргэ шал ондоо тээшэнь, тон ондоогоор (совсем наоборот): Дугар эндэ хэлэгдэһэнтэй тон адли һаналтай байбашье, тад һөөргэ дуугарба (Б. Шойдоков); тад гэдэргээ шанха ара тээшээ, сэхэ хойшоо (прямо назад): Тэрэ хамаг хүсөөрөө хүлөө сүлөөлбэшье, тэнсүүриеэ олохын забгүйгөөр Тогоошодо дэгээдүүлэн, тад гэдэргээ хүльбэршэбэ (Д.-Д. Дугаров); тад урда сэхэ урда (прямо напротив): Тад урдань номин хүхэ үнгэтэй үргэн ехэ Байгал далай угтаба (Ц. Шагжин); гэрэй тад урдахана гэрэй шанха урдахана (как раз перед самым домом); тад өөдэнь шанха дээшэнь, эгсэ өөдэнь (резко вверх, прямо вверх): Тиихэдэнь Тэхэ тэрээндэ айраг сасаадхиба, харин хэдэн бүһэтэйшүүл хүлнүүдыень аргамжаар хүрмэжэ, тад өөдэнь тарайлгаба (Б. Санжин, Б. Дандарон); тад тэнэг шал тэнэг (совершенно глупый): – Ши хаанаһаа ябанаш? – гэжэ асуугаад, тад тэнэг юумэ һуражархиһандаа бэеэ зэмэлбэ (С. Цырендоржиев); тад һохор паг һохор, тян һохор (совсем слепой): Таабариин эхин – / Тажагар харагшан. / Таагаагүй хүн – / Тад һохор (Г. Дашабылов); тад худалаар шал худалаар (совершенно ложно): – Татьяна Алексеевна манайдашье нэгэтэ уяржа, уйлашаһан юм, – гэжэ ондоо нэгэ эхэнэр баһа тад худалаар табина (Ч. Цыдендамбаев); тад шэнээр шэб шэнээр, тон ондоогоор (совершенно по-новому): Бүхы гажарал зоболонгоо мартаад, хуби заяагаа тад шэнээр түбхинүүлһэй гэжэ бодожошье магад (М. Осодоев); гэртэһээ газаашаа тад бү гарагты! гэртэһээ газаашаа арайш гарагты! (из дому ни ногой!); тад бү ошо арайш ошо (не ходи!): Хорюултай юумэ буудажа, яла яамада унахаа һанаа гүш? Тад бү ошо! (Б. Мунгонов); тад бү хэлэ оройдоо бү хэлэ, яашье бү хэлэ (ни слова): Тэбэрилдэжэ байгаа гэжэ хүндэ тад бү хэлээрэй (Х. Намсараев); тад хубилха огто ондо болохо (совсем измениться): Городой зоной зан абариньшье ондоо байна даа, Долгормаашье тад хубилаадхёо (С. Цырендоржиев).