ҮСЭД

1. тэмд. н. нэтэрүү, сүхэрэлтэгүй, һанаһанаа табихагүй, нэтэ, хэдэр, хүнэй үгэдэ оросогүй, зүрюу (настойчивый, упорный, упрямый): Зориһондоо хүрөөгүйдөө болидоггүй үсэд хүн юм һэн (С. Цырендоржиев); үсэд нэтэрүү (гү, али шанга) сүхэрэлтэгүй, һанаһанаа табихагүй, нэтэ (настойчивый, упорный): Байза, энэмни Баарда гү даа, тиимэ һаа, хазаһанаа табихагүй, үсэд нэтэрүү гээшэнь андагаар, Һарюутаяа һайса һажаанхай (С. Доржиев); Галсанай үсэд шанга хүсэнһөө гэрэй обогошохонь улам түргэдэбэ (Д. Батожабай); үсэд шанга байлдаанууд алишье талань диилдэхэгүй байлдаанууд, диилдээгүйдөө болихогүй тулалдаанууд (упорные бои); үсэд зан (гү, али оролдолго) нэтэрэлгэ, шуналга, зүрюу зан (упорство, упрямство): Тиихэдэ Бүрзэмаа эсэгынгээ үсэд зан харуулаа һэн: угаа уһанда хаяхагүй гээшэ зүйтэйл байгаа даа (С. Цырендоржиев); 2. наречи нэтэрүүгээр, эрид шангаар, зоримгойгоор (настойчиво, упорно): – Энэш бидэндэ гай тодхор хэхэ хүн, хайрлаһанай хэрэггүй, – гэжэ нүгөөдэнь үсэд хэлэнэ (Д.-Д. Дугаров); үсэд нэтэрүүгээр (гү, али шангаар) зоримгойгоор, эрид шангаар, саб байса (настойчиво, упорно, энергично): Үглөөнэй һэрюундэ нилээн холо хүрэтэр зүүлжээ ябаад абаха гэжэ Дугар үсэд нэтэрүүгээр урагшаа жүдхэжэл мэдэнэ (Б. Шойдоков); Амидаралай түлөө үсэд шангаар тэмсэһэн алаг зээрдынгээ хойноһоо Арданшье харайлгаба (М. Осодоев); 3. юум. н. нэтэрэлгэ, ородолго, зүрюу зан (упрямство, упорство): Хажууhаа намайгаа харахадаш, / бүхы үсэдөө гаргажа байhан шэнгеэр харагдахаб. / Харин үгы, мүнөөдэр шамдаа шүүгдэхэб (Э. Зандраев).