ҮЛЬМЫ

юум. н. 1) хүлэй улын хургануудһаа эхилээд һүеы хүрэтэрхи хуби, хүлэй табгайн урдахи хуби (плюсна, ступня): Сонхо доро ерэжэ, кепкэеэ гэдэргэнь харуулжа үмдөөд, үльмы дээрээ үндын шагааба (Ц.-Д. Хамаев); үльмы дээрээ гэшхэлхэ (гү, али ябаха) хүлэй улын урда хуби дээрэ бодожо ябаха (ходить на цыпочках): Би унтажа хэбтэһэн эжынгээ нэгэ жэгдэхэн амисхаалые шагнаархан, үльмы дээрээ дүмүүхэнээр гэшхэлжэ, үүдэн тээшээ тэгүүлнэб (М. Осодоев); Мүнхэшье үльмы дээрээ сүмөөхэн ябажа, гэр уруу бурд орошобо (Б. Санжин, Б. Дандарон); 2) гуталай урда хуби (мысок обуви); 3) хүндэдх. хүл (ноги): Үбдэг дээрээ мүлхижэ үхэнхаар, үльмы дээрээ сэхэ зогсоод үхэһэн дээрэ (Оньһ. ү.); үльмы бата байха бата бэхи оршохо, элүүр энхэ ябаха (здравствовать, быть в добром здравии): Хамба ламахай эзэн хаанайнгаа үльмы бата байхын тулада мүргэл хэгты гэжэ айлдаа (Х. Намсараев);.