ҮЛЕЭХЭ

үйлэ ү. 1) амаараа хүсэтэйгөөр хии шахажа гаргаха (дуть, продувать, выдувать): Үни хүрэһэн шэрэм сооһоо нэгэ адха орооһо бажуужа абаад, шорой тооһыень хиидхүүлэн үлеэжэ, нилээд удаан аяшаархан жажалба (М. Осодоев); сусал үлеэхэ а h ахагүй галые аман соо бай h ан хиигээр хөөргэдэжэ гал гаргаха (раздувать угли): Үнэһэнэй оёорто хэбтэһэн хэдэн сусал үлеэжэ, галаа носоогоод, бригадынгаа ехэ тогоондо уһа хэжэ, хажуудань бишыхан хара горшоогтой сайгаа гал дээрэ табина (Д. Раднабазарова); халуун сай үлеэхэ амаараа хии шахан гаргажа халуун сай хүргэхэ (дуть на горячий чай); 2) агаарые хүдэлгэхэ, h эбшээлхэ (дуть – о ветре): Гэнтэ ябаган һалхин үлеэгээд, һаяхан ороод байһан саһые, гэрэй газаагуур хэбтэһэн элһэ, шорой, зомгооһо хаман арилгана (Ц.-Ж. Жимбиев); 3) үлеэдэг хүгжэмэй зэмсэгээр наадаха (играть на духовом инструменте): Хүнэй сэмгээр хэһэн гандангуудые үлеэжэ байһан гушан гурбан хубараг нэгэ доро болижо, ямар нэгэн арьяатанай хэрхирһэн шэнги абяан соностожо захалба (Д. Батожабай).