ҮЛҮҮДЭ

1. наречи хэтэрүүлжэ, хэмһээ ехээр (излишне, чрезмерно, сверх нормы): Өөрынгөө бэлигые үлүүдэ, бэшэнэй дээдэ тээ табингүй, хододоо хүхюун, дорюун, залиршагүй согтой ябадаг байха (Ц.-Д. Хамаев); хэнһээшье үлүүдэ хэнһээшье дээрэ, хамагһаа һайн (превыше всех): Теэд тэрэнэй хүбүүндэнь хэнһээшье үлүүдэ тоологдодог байһанаа сэдьхэжэ, энеэбхилээд абаба (Ц.-Ж. Жимбиев); юунһээшье үлүүдэ эрхим, юунһээшье дээрэ (превыше всего): Дугар өөрынгөө ээлжээндэ нюргандахи фашис автомадайнгаа түмэртэ гараа хүргэбэшье, снайперска винтовкоо юунһээшье үлүүдэ тоолоно (Б. Шойдоков); үлүүдэ шашаха хэрэгтэ хэрэггүй юумэ шашаха (чрезмерно болтать): Үбгэнэй үлүүдэ шашажа, бүри ойлгосогүй болгожо худхажархиха хэбэртэй болоходонь, Намжал тэсэжэ ядан таһалба (К. Цыденов); үлүүдэ харагдахагүй дэмы, шалтаггүй харагдахагүй, бэеэ нюуха (лишний раз не показываться): Харин хэтэржэ ерэхэдээ, тэдэ айлшад гэртэ орожо абамсаараа, үлүүдэ газаа гэртэ харагдангүй, бэеэ нюухаһаа гадна шэбэнэн тооной хөөрэлдэдэг, тусгаар һонин хүнүүд байба (Д. Батожабай); 2. хэлэгшын үүргээр хэрэгл. дэмы, тоолхогүй, хэрэггүй (излишне, зря, не стоит, незачем): Һүниин сагта энээ руу гансааран ябагааршье, морёоршье ябаһанай үлүүдэ гэжэ хэлсэдэг (С. Цырендоржиев).