ҮГЛӨӨНЭЙ

1. тэмд. н. үглөөгүүр болодог, үглөөгүүр байдаг (утренний): Үглөөнэй тунгалаг шиигтэй агаарта нарһанай дабирхайн, хатаһан шэнгээрһэ набшаһанай хангал тунанхай (Б. Санжин, Б. Дандарон); Y глөөнэй наран сэлмэгхэн, үдэхэ наhан сэнгүүхэн (Оньһ. ү.); үглөөнэй жабар үүр сайхаһаа эхилжэ бууһан хүйтэн (утренник – о ветре, заморозках): Үглөөнэй жабар хүбүүнэй нимгэн һарьмай нэбтэ үлеэжэ, жэхын даарахадаа Дулма хүгшэндөө дүтэлэн няалдаба (Ц. Шагжин); үглөөнэй шүүдэр зундаа үглөөгүүр ногоон дээрэ байдаг шииг нойтон (утренняя роса): Гэрэйнь газаа ургажа байһан хоёр хуһанай набшаһад дээрэ унаһан үглөөнэй шүүдэр улаан наранда һолонготон толорно (Д. Доржиева); үглөөнэй мэндэ хүргэе! эхилжэ байһан үдэрэй мэндые хүргэе! (доброе утро!): Үглөөнэй уб улаахан наран һаяхан бултайжа, … баяртай дулаахан шарайгаа дүүрэн харуулжа, үглөөнэй мэндые хүргэн байна хэбэртэй (Х. Намсараев); үглөөнэй һаалга үглөөгүүр, бэлшээридэ гарахаһаань урид үнеэ шобторолго (утренняя дойка): Тээ саанашаг фермын үхэр малнууд һүрэглэн, үглөөнэйнгөө һаалганда ерэжэ ябана (Ц.-Ж. Жимбиев); үглөөнэй һаам а) үглөөгүүр, бэлшээридэ гарахаһаань урид үнеэ шобторолго (утренняя дойка): Һаалишад үглөөнэй һаам дүүргэжэ, холтоһоор хушаатай заахан гэр руу һүтэй хүнэгүүдээ оруулна (В. Гармаев); б) үглөөнэй һаалгын һүн, үглөөгүүр һаагдаһан һүн (молоко утренней дойки): Тиигэһээр бүхы фермын үглөөнэй һаамынь ойро тойронхиие сайлгахадань, одоо ехээр залд гэмэ байгаа һэн (Ц.-Ж. Жимбиев); 2. наречи үглөөгүүр (утром): Энээнэй нютагай нэгэ буряад басаган үглөөнэй ерээд, элдэб юумэ үгөөд, уулзуулыш гээд һаланагүй (Г. Цыдынжапов).