ҮҮЛТЭР

юум. н. 1) үндэһэн шэнжэ, ашаг шэмээрээ бусад амитадһаа һайн талаараа илгаатай, нэгэ гарал үүдхэлтэй тодорхой нүхэсэлдэ үрэжүүлдэг бүлэг мал, амитан (порода): Эндэхи фермын һүрэг малайнь үүлтэр һайжаран үдэнэ (Ц.-Ж. Жимбиев); шуhа hайтай үүлтэр гаргаха, һайжаруулха, үрэжүүлхын тулада ондоо бүлэг малтай холигдоогүй сэбэр үүлтэр (чистокровная порода); нютагай үүлтэрэй мал нютагтаа үрэжүүлэгдэдэг бүлэг мал (скот местной породы): Залуушаг морин, хэбэрынь, нютагай үүлтэрые Доной гү, али Орловой үүлтэртэй холиһон адуун хаш (В. Гармаев); нарибтар нооhотой үүлтэрэй хонид нарибтар нооһотой хонидой бүлэг (овцы полутонкорунной породы); буряад үүлтэрэй морин Буряад ороной нютагай үүлтэрэй морин, Сибириин нютагай үүлтэрһээ эгээ набтар, үндэрнь 130–133 см (лошадь бурятской породы): Буряад үүлтэрэй морид бэеэр набтархануудшье һаа, хүл сээжэ һайтай, хада уруу мүнөөхил зандаа гүйжэ ородог, гүйдэл дундаа үнэгэн мэтэ нэгэ газартаа эрьелдэжэ шададаг (Д. Батожабай); үүлтэрые һайжаруулха һайн үүлтэрэй ондоо малай бүлэгтэй ниилүүлжэ шэнжэнүүдыень бүри һайн болгохо (улучшать породу скота): Азаргаар адуугаа бүри олоор үдхөөхэ, үүлтэрыень һайжаруулха хэрэгтэ анхаралаа огто хандуулнагүй… (М. Осодоев); 2) үүлтэрэй һайн, һайн үүлтэрэй шэнжэ (породистость).